قرعه کار به نام من دیوانه زدند…

سوالاتی از آقای ظریف در مورد برجام

با 2 نظر

قضیه از آنجا شروع شد که سایت الف اعلام کرد از دکتر ظریف برای پاسخگویی به سوالات خوانندگان الف دعوت کرده است (+). سایت الف رویه ای در دعوت از میهمانان برای پاسخگویی به سوالات بینندگان داشت و آن اینطور بود که مردم سوالات خود رو ذیل اون خبر درج میکردند و بعد مهمان دعوت شده به سوالات ذیل همان کامنت ها به صورت مکتوب پاسخ میداد. اما متأسفانه این روند در مورد دکتر ظریف پی گرفته نشد. سایت الف تعداد از سوالات رو گزینش کرد و آنها را در قالب مصاحبه ای با دکتر ظریف مطرح کرد(+). این باعث شده که سوالات عموما تکراری پرسیده شود و پاسخ های تکراری ، تکرار شوند!

من در آنجا ۸ سوال مطرح کردم که البته خوشبختانه یک سوال عینا از جناب ظریف پرسیده شد(سوال ۵). اما الباقی سوالات که به نظرم سوالات مهمی هم هستند باقی ماند که بر آن شدم تا آنها در این نوشته جمع آوری کنم. باشد که شاید به دست صاحبش برسد و پاسخی بدهد. یا آنکه آیندگان بعدا به آنها نگاه کنند و ببینید که در عمل چه پاسخی به آنها داده شده است. و البته ذکر این نکته ضروری است که این سوالات تقریبا بداهه در آن زمان به ذهن بنده رسید و می توان انبوهی از سوالات را در مورد برجام مطرح کرد که شاید در فرصتی دیگری این امر دست دهد.

دکتر محمدجواد ظریف

به هر حال سوالات بنده از جناب ظریف علی الحساب اینهاست:

۱- اینکه در بند ۸ قطعنامه ذکر شده:

“تصمیم می‌گیرد که تحت بند ۴۱ منشور ملل متحد، ۱۰ سال پس از روز پذیرش برجام که در سند برجام تعریف شده است، تمام تمهیدات این قطعنامه لغو گردند و هیچکدام از قطعنامه‌هایی که در زیرپاراگراف a از پاراگراف ۷ گفته شد، نباید اجرا شوند. در این زمان، شورای امنیت به رسیدگی به مساله هسته‌ای ایران پایان می‌دهد و گزینه «عدم اشاعه» از فهرست موضوعات مورد توجه شورای امنیت خارج می‌شود.”

۸٫ Decides, acting under Article 41 of the Charter of the United Nations, that on the date ten years after the JCPOA Adoption Day, as defined in the JCPOA, all the provisions of this resolution shall be terminated, and none of the previous resolutions described in paragraph 7 (a) shall be applied, the Security Council will have concluded its consideration of the Iranian nuclear issue, and the item “Non-proliferation” will be removed from the list of matters of which the Council is seized;

(به عبارت “will have concluded” و “will be removed” توجه بفرمایید. زمان متوجه آینده است که متأسفانه در متن فارسی “در این زمان” ترجمه شده.)
آیا عبارت فوق به معنی این نیست که ایران تا ۱۰ سال آینده ذیل ماده ۴۱ خواهد بود؟

۲- با توجه به بند ۶۳ ضمیمه اول برجام که نوشته شده:

“۶۳٫ براساس برنامه خود، در پایان سال هشتم ایران سالیانه ۲۰۰ عدد ماشین سانتریفیوژ IR-8 وIR-6از هر نوع را به غیر از روتور تا سال دهم شروع خواهد کرد. بعد از سال دهم ایران ماشین کامل را به همین مقدار در سال تولید خواهد کرد تا نیازهای غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی خود را برآورده سازد. ایران این ماشینها را در نطنز در روی زمین و تحت پایش آژانس تا هر زمان براساس برنامه غنی سازی و تحقیق و توسعه غنی سازی،برای مونتاژ نهایی مورد نیاز باشد، انبار خواهد کرد.”

پایان محدودیت ذکر شده در بند فوق (سالانه ۲۰۰ سانتریفیوژ از دو نوع گفته شده) چه زمانی خواهد بود؟

۳- با توجه به بند فوق، سوال بعدی اینکه آیا با این محدودیت، طبق گفته آقای صالحی، ما در سال ۱۵ ام به ۱۹۰ هزار سو می رسیم؟ (+)
بیاید یک حساب کتاب دستی انجام بدیم. از انتهای سال ۸ تا سال ۱۵، ۷ سال هست و هر سال ۲۰۰ عدد از هر دو نوع گفته شده تولید میشه و یکی ۱۵ سو و دیگری ۲۰ سو تولید میکنند. پس داریم:

IR-8: 7*200*20= 28000 سو، تولید این ماشین در سال ۱۵ خواهد بود
IR-6: 7*200*15= 21000 این مقدار هم این ماشین تولید خواهد کرد

جمعا ۲۱۰۰۰+۲۸۰۰۰=۴۹۰۰۰ سو در سال ۱۵ ام، سالانه تولید خواهید شد

ضمنا آقای عراقچی صحبت از یک میلیون سو در سال ۱۵ دارند. (+)

۴- آقای عراقچی فرمودند بین نقض برجام و قطعنامه تفاوت هست که حرف درستی است. لذا نتیجه گرفتند که نقض بند مربوط به موشک بالستیک نقض قطعنامه هست و باعث بازگشت تحریم ها نمیشه و ایران هم این بند رو قبول نداره.

خب حالا فرض کنید ایران یک موشک بالستیک برای پرتاب ماهواره پرتاب کرد یا یک موشک شهاب سه رو آزمایش کرد. بعد غربی ها اون رو نه به عنوان نقض بند ۳ ضمیمه b قطعنامه (بند مربوط به موشک بالستیک) که ذیل بند ۱۱ و ۱۲ قطعنامه مطرح کردند و مدعی شدند ایران با این موشک قصد پرتاب کلاهک هسته ای در آینده رو داره و بعد هم طبق پروتکل الحاقی درخواست بازدید کردند، چه راهکاری برای رد این دعوی وجود داره؟

در همین زمینه یکی گفته: البته اقای عراقچی بارهاوبارها -بیش از صد بار-تاکید کردند که اساسا موشک های ما در چارچوب قطعنامه نیست چون قطعنامه درباره موشک هایی صحبت میکند که طراحی شدند برای حمل کلاهک اتمی و ما اصلا این موشک ها را نداریم .خواهش میکنم چاپ کن الف جان

بنده هم عرض کردم: همونطور که در خط اول اشاره کردم، من هم این مطلب رو بارها شنیدم و میدونم.
اما سوال مربوط به سوء استفاده از بندهای مربوط به سازوکار حل اختلاف برای جلوگیری از موشک های بالستیک هست.

فرض کنید که ادعا کنند این موشک ها اساسا برای این کار طراحی شدند. ادعاست دیگر! در بند ۱۱ و ۱۲ هم محدودیتی برای ادعاها نیست. طبق بند ج مقدمه برجام هم ایران تعهد کرده که تحت هیچ شرایطی در پی سلاح های هسته ای نره. حالا اونها ادعا میکنند که این موشک طبق این بند خلاف برجامه. خب چه باید کرد؟
اونها که مثل ما نیستند که حرف آقای عراقچی را باور کنند! طبق پروتکل الحاقی درخواست بازرسی خواهند داشت.

۵- با توجه به اینکه یکی از خط قرمز های رهبری این بود که فرمودند:

“بنده تصریح میکنم، تحریمهاى اقتصادى و مالى و بانکى، چه آنچه به شوراى امنیّت ارتباط پیدا میکند، چه آنچه به کنگره‌ى آمریکا ارتباط پیدا میکند، چه آنچه به دولت آمریکا ارتباط پیدا میکند، همه باید فوراً در هنگام امضاى موافقت‌نامه لغو بشود؛ بقیّه‌ى تحریمها هم در فاصله‌هاى معقول [لغو بشود]”

لطفا بفرمایید تحریم های کنگره آمریکا دقیقا در چه زمانی «لغو» می شوند؟

(پاسخ دکتر ظریف به این سوال در پایان سوالها آمده است)

۶- جناب ظریف، شما قبلا گفته بودید فکت شیت آمریکا از مذاکرات لوزان بویی از حقیقت نداره. درحالیکه اگر الان نگاهی به متن فکت شیت مذکور بکنیم می بینیم که خط به خط و کلمه به کلمه اش اجرا شده! در واقع فکت شیت لوزان خلاصه مدیریتی برجام هست.
آیا اینطور نیست؟ توضیح بفرمایید.
سوال بعدی اینکه مذاکرات طولانی وین پس اساسا برای چه بود و چرا این همه به طول انجامید؟

۷- در حال حاضر روزانه از هر یک از سایتهای نطنز و فردو و اراک و بوشهر و یکجای دیگه که یادم نیست، دو نفر بازرس آژانس بازدید میکنند، یعنی جمعا ده نفر برای نظارت آژانس کافی بودند.
این عدد در برجام به ۱۵۰ نفر بازرس دایم و مستقر در ایران تبدیل شده.
علت چیست؟آیا نمی توان مقاصدی غیر از بازرسی این سایتها را برای این افراد متصور بود؟

۸- یک سوالی رو دوستان مطرح میکردند که حالا تو که این همه انتقاد میکنی، خودت پیشنهاد بهتری داری؟
بنده عرض کردم این پیشنهاد بهتر هم میتونه درون مذاکرتی مطرح بشه، هم برون مذاکراتی! یعنی هم در درون مذاکرات میشد کارهای بهتری صورت داد و هم اینکه کلا برای اصلاح وضع اقتصاد میشد راههای غیر از مذاکره رو دست کم به صورت موازی پیش برد.
در اینجا یکی دو نکته از پیشنهادات درون مذاکراتی رو عرض میکنم و البته میشه خیلی مفصل تر باشه ولی حسش نیست دیگه.

اول هم باید این رو بگم که الان که متن مشخص شده ما مجبوریم علی الحساب اصلاحاتمون رو به صورت اصلاح جزئی از متن موجود بیان کنیم. وگرنه شاید میشد کلا مسیر دیگه ای رو در مذاکرات در پیش گرفت (مسیر دیگه ای حتی با همین رویکرد دولت)

به عنوان مثال
ببینید همونطور که قبلا گفتم الان در سازوکار حل اختلاف فرقی بین اعتراض ایران و اعضای ۵+۱ نیست و هر دو از یک مسیر بررسی میشند و (در صورت به نتیجه نرسیدن) نتیجه احتمالا یکسانی دارند و اون بازگشت تحریم های ایرانه!
خب مشخصه که تیم مذاکره کننده اینجا خیلی ساده برخورد کرده و در این سازوکار تمام امتیاز رو به طرف مقابل داده. طوریکه کل توافق تحت الشعاع قرار گرفته!

خب چیکار میشد کرد؟ خیلی ساده میشد مسیر بررسی اعتراض ایران رو از ۵+۱ جدا کرد و نتیجه متفاوتی رو براش در نظر گرفت. در ساده ترین حالت میشد یک بند دیگه در این خصوص اضافه کرد.
اما این همه کاری نیست که تیم مذاکره کننده در خصوص سازوکار حل اختلاف میتونست انجام بده.

ببینید الان هر کشوری هر گونه ادعایی رو میتونه مطرح کنه و هیچ محدودیت خاصی براش در نظر گرفته نشده. حداقل کاری که میشد انجام داد این بود که مدعیات رو محدود میکردند به محدودیت های “فنی” پذیرفته شده در برجام خصوصا در پیوست ۱٫ چرا که این محدودیت ها اکثرا (اینکه میگم اکثرا و نمی گم همه، خودش از ضعف های برجامه که میتونست درست بشه و باگ اینجا هم کمتر بشه) قابل اندازه گیری است و نمیشه هرجور ادعایی رو مطرح کرد.
و البته میشد در این مرحله راستی آزمایی رو به نهادی غیر از آژانس محول کرد، مثلا یا چند کشور حکم که طرفین در موردشون به “اجماع” برسند. تا دست کم وقتی اختلافی پیش اومد دیگه آژانس تعیین کننده نباشه.
خب اینطوری هر ادعایی قابلیت طرح شدن نداشت.

خب تا اینجا که کاملا قابلیت اجرایی شدن داره و اینطور هم نیست که بگیم طرف مقابل نمی پذیره و اینها. چون اینها کاملا اقدام متقابله و امتیاز داده شده رو بر میگردونه.

حالا میشد مسیر اعتراض ایران رو هم طوری در قطعنامه آورد که کشور خاطی مجازاتش در همین قطعنامه ذکر شده باشه و در این صورت بعدا دیگه قابلیت وتو شدن هم نداشت و این، اقدام متقابل مکانیزم ماشه ی غیر قابل وتو آمریکایی ها باشه. مثلا اگر کشوری تحریم هاش رو لغو نکرد چه بشود. اصلا میگفتیم هر کی لغو نکرد، نامرده :))
درسته نتیجه ای نداره اما بهتر از اینه که اگر لغو نکرد و ایران هم اعتراض کرد، تحریمهای ایران بگرده!!!

واقعا جا داشت که یک پیوست مفصل در مورد حل اختلاف نوشته بشه، چیزی مثل پیوست ۵٫ اما الان باید یک بند، دست طرف مقابل کاملا در طرح هرگونه ادعایی بازه و ما هم هیچ کاری نمی تونیم بکنیم.

به نظر میرسه که تیم مذاکره کننده خیلی خوشخیالانه با این بند برخورد کرده.
خب این تازه فقط یک بندش. در مورد بندهای دیگه هم میشه خیلی نظرات داد.

نظر شما چیست؟ آیا چنین پیشنهاداتی قابلیت طرح و اجرا نداشت؟

پاسخ دکتر ظریف به سوال ۵ هم این هست:

دقیقاً نظر مقام معظم رهبری در این خصوص اجرا شده است و بنده شخصاً خدمت ایشان گزارش داده‌ام. دوستان نمی‌دانم چرا اصرار دارند تا مباحثی را مطرح کنند و از رهبری هزینه کنند، این روش نیازی نیست، بیایند و مستقیم بگویند که نظر ما این است.

رهبری فرمودند که همه تحریم‌های اقتصادی، مالی و بانکی باید لغو شود، من به شما اطمینان می‌دهم کلیه این تحریم‌ها قبل از اینکه ایران یک پیچ و مهره باز کند لغو شود، قطعنامه شورای امنیت که آمد و تصویب شد، روز توافق، یعنی ۹۰ روز بعد از قطعنامه اتحادیه اروپا، تصمیم می‌گیرد تا همه تحریم‌ها لغو شود و همه آن‌ها لغو می‌شود. رئیس جمهور ایالات متحده نیز دستوری را اجرا می‌کند و بر اساس توافقی که شده است، اجرای همه تحریم‌ها را متوقف می‌کند، این تصمیم نهایی می‌شود، مثل مجلس می‌ماند که لایحه بودجه را امسال تصویب می‌کند ولی لایحه بودجه از سال بعد اجرا می‌شود، زمان اجرایی شدن آن زمانی است که آژانس گزارش داده که ایران اقدامات خود را انجام داده است. این موضوع را کسی در نظر نمی‌گیرد که آن‌ها می‌گفتند چرا ما باید قبل از شما چنین اقداماتی بکنیم، اتفاقی که الان افتاده، این است که آن‌ها باید اول تحریم‌های خود را لغو بکنند بعد ما اقدام بکنیم، یعنی که رئیس جمهور آمریکا امضای خود را پای آن کرده و اتحادیه اروپا هم تصمیم خود را در شورای وزیران اتحادیه گرفته است. یک تصمیم که چند هفته قبل بعد از قطعنامه شورای امنیت گرفت و تعهد کرد که برجام را اجرا بکند، این درحالی است که ما تا به امروز هنوز هیچ تصمیمی و اقدامی اعلام نکردیم. آمریکا و سایر کشورها نیز روز توافق (۹۰ روز پس از تصویب شورای امنیت) تصمیم خود را رسماً اتخاذ می‌کنند.

از آن روز ما اقداماتی را شروع می‌کنیم و آن‌ها هم باید اقداماتی را آغاز بکنند، اقدامات آن‌ها را ما راستی آزمایی می‌کنیم و اقدامات ما را هم آژانس راستی آزمایی می‌کند و براین اساس آن‌ها باید با مشورت کنند که چه دستور العمل‌هایی را برای ادامه صادر می‌کنند. ما می‌توانستیم بگوییم شما بیاید خودتون نظارت کنید که ما چه اقداماتی انجام می‌دهیم، اما ترجیح دادیم که این کار را آژانس انجام دهد چراکه هم آژانس این مسئولیت بین المللی را دارد و هم به غیر از آن آمادگی این را نداشتیم (مثلاً هیئت آمریکایی‌ها) و هم نهاد دیگری نیست لذا اگر اینجا به توافق درست دقت بکنند، آن‌ها با مشورت به این نتیجه می‌رسند که چه دستور العملی بنویسند. اقدامات برای ما اقداماتمان کمی و البته مشخص است به طور مثال سانتریفیوژها چه تعداد هستند که مثلاً ما به تعداد ۶۰۰۰ هزار تا رسانده‌ایم یا خیر، همین!

این‌ها آن موردی نیست که مقام معظم رهبری فرمودند که اگر آژانس بخواهد بگوید مثلاً در ایران فعالیت انجام شده ای نیست، ممکن است سال‌ها طول بکشد. لذا اگر شما قطعنامه شورای امنیت و برجام را بخوانید هیچ‌چیز موکول به اعلام آژانس نیست. اعلام آژانس در آن قید شده است اما به طور مثال ۸ سال یا ۵ سال ما برای محدودیت‌های تسلیحاتی، اگر آن اعلام زودتر صورت بگیرد ما زودتر از آن محدودیت‌ها خلاص می‌شویم، اما اگر اعلام صورت نگیرد سر ۵ سال محدودیت‌های تسلیحاتی تمام می‌شود و سر ۸ سال محدودیت‌های مربوط به موشکی. لذا این تصور که ما خدایی نکرده از خط قرمزها عبور و تجاوز کردیم، قطعاً غلط است، اتفاقاً برعکس است چرا که آن‌ها اقدامشان را قبل از ما انجام دادند. شورای امنیت بدون اینکه ما هیچ گونه اقدامی درباره تاسیساتمون را انجام دهیم، در همان هفته اول اقدامات خود را انجام داد و یا سوییس تمامی تحریم‌های خود را از ایران برداشت. حالا بعد از اینکه اقدامات ما تمام شد، اقدام آن‌ها اتوماتیک عملیاتی می‌شود و دیگر نیازی به تصمیم جدیدی ندارند.

البته ایشون نهایتا پاسخ سوال را ندادند که بالاخره تحریم های «کنگره آمریکا» چه زمانی «لغو» می شوند؟!

همچنین ایشان در پایان سوال قبلی گفته اند:

بنده اصلاً نمی‌توانم بپذیرم که برخی افراد برداشت خود را مطرح می‌کنند و ادعا می‌کنند که عده‌ای رفته و تمام خطوط رهبری را زیر پا گذاشته‌اند و رهبر معظم انقلاب هم گفته است تیم مذاکره کننده با شجاعت و توانمندی در مذاکرات حضور پیدا کرده‌اند، پس این چه شجاعتی است که همه خطوط قرمز رهبری زیر سؤال رفته است! من تا به حال از رهبری هزینه نکرده‌ام و معتقد هم هستیم که این ما باید باشیم هزینه رهبری و نظام و کشور بشویم نه اینکه نظام و کشور را هزینه مقاصد سیاسی خود کنیم.

نوشته شده توسط محمدحسین

سپتامبر 7th, 2015 در 6:38 ب.ظ

با 2 نظر برای 'سوالاتی از آقای ظریف در مورد برجام'

اشتراک نظرات با RSS یا بازتاب برای 'سوالاتی از آقای ظریف در مورد برجام'.

  1. آفرین بر شما که اینگونه سوالات منطقی خود را پرسیدید.

    سپاسگزار خواهم بود، اگر قبل از پرسیدن این سوالات مفید، به یک پرسش ساده جواب دهید: “فایده این همه هزینه هسته ای برای مردم مملکت و اقتصاد مملکت چه بود؟”

    امیر علوی

    25 سپتامبر 15 در 6:14 ب.ظ

  2. ممنون از شما
    ببینید من برای بحث هسته ای فی ذاته هیچ ارزشی قائل نیستم! آنچه که برای من مهمه اینه که ما در کشورمون و با توجه به اونچه از قوانین بین الملل پذیرفتیم، حق داریم هر کاری که دوست داریم انجام بدیم و به کسی هم ربطی نداره که ما چیکار میکنیم! ما خودمون تصمیم میگیریم که انرژی هسته ای داشته باشیم یا درش رو گل بگیریم و اینکه کسی از بیرون برای ما تصمیم بگیره رو نمی پذیریم. این که هسته ای فایده داره و صرفه اقتصادی داره یا خیر، فرع بر این مسئله است.

    محمدحسین

    26 سپتامبر 15 در 9:44 ب.ظ

لطفا دیدگاه خود را بنویسید